Sla het menu over en ga direct naar de content van deze pagina. Sla het menu over en ga direct naar zoeken.
Cordaid EN
Corona in Afrika en het Midden-Oosten

Corona in Afrika en het Midden-Oosten

Het Afrikaanse continent en het Midden-Oosten zetten zich schrap voor corona. Veel landen kiezen meteen voor het zwaarste scenario: de lockdown. Wat moet er gebeuren om een ramp af te wenden? Wat kan Cordaid doen? Hieronder beantwoorden we een aantal prangende vragen over de coronacrisis in de meest kwetsbare landen ter wereld.

Zijn landen als Zuid-Soedan, Afghanistan, Irak en de Democratische Republiek Congo opgewassen tegen het coronavirus?
Helaas is de zorg in deze landen vaak matig ontwikkeld en amper gefinancierd. Er is te weinig personeel en de middelen om voor mensen om zich tegen het virus te beschermen ontbreken. De landen waar Cordaid werkt, zijn al niet toegerust voor de normale gezondheidsuitdagingen, laat staan voor de coronacrisis.

Er zijn ook veel verschillen tussen landen qua gezondheidszorg. Zijn er ook landen die beter bestand zijn tegen het virus?
Zuid-Afrika is een voorbeeld van een land waar de zorg beter is geregeld dan veel omringende landen. Maar ook daar is de ongelijkheid zeer groot en hebben de armsten geen toegang tot adequate zorg. Ook Kenia heeft grote ‘pockets of poverty’. Ook staan Zuid-Afrika, Nigeria en Kenia, met hun relatief betere gezondheidszorg, centraler in de wereldeconomie. Daardoor kan corona er ook juist eerder toeslaan.

Al maakt het virus geen onderscheid, toch kun je zeggen dat de armste lagen van een bevolking economisch en qua gezondheid het zwaarst worden getroffen door een pandemie. Zij hebben niks om op terug te vallen. In Zuid-Soedan en de Centraal Afrikaanse Republiek heb je het dan nagenoeg over de hele bevolking, in Zuid-Afrika over een groot deel.

Wat is de mogelijke impact van de verspreiding van het virus in deze kwetsbare landen?
Dat is lastig te voorspellen, maar de kans op een ramp is reëel. In veel landen waar Cordaid werkt aan de versterking van het primaire gezondheidszorg, is er geen of nauwelijks IC-capaciteit. Als die er is, dan enkel in de hoofdstad. In Zimbabwe, waar de zorg relatief beter is dan in bijvoorbeeld de Centraal-Afrikaanse Republiek, is er één ziekenhuis met een IC-afdeling. Voor een land met 14,5 miljoen mensen. Als corona de zorg gaat belasten in Afrika, dan zal er, net als in Nederland, capaciteit worden weggetrokken uit de reguliere gezondheidszorg, die al zo zwak is. Moeder- en kindzorg, kraamzorg, vaccinatieprogramma’s: als de corona-epidemie toeslaat, dan zal die levensreddende basiszorg eronder lijden. Dat wordt een ramp bovenop een ramp.

Kunnen de maatregelen die Nederland neemt, zoals afstand houden tot elkaar, ook werken in Afrika?
Waar Nederland over een periode van weken langzamerhand restricties in het openbare leven heeft opgevoerd, zijn sommige Afrikaanse landen bij de eerste besmetting al tot lockdown overgegaan. Ze kiezen meteen voor het zwaarste scenario. Of dat gaat werken is maar de vraag. Social distancing in Afrika is vaak nauwelijks haalbaar. Slechte behuizing en vooral het gebrek aan mogelijkheden om dagen-, laat staan wekenlang zelfredzaam te zijn in isolement, werken tegen.

Het coronavirus zorgt ook in Nederland voor grote uitdagingen. Waarom is het belangrijk om te helpen in landen die ver weg liggen?
Om deze crisis echt te overwinnen, is mondiale versterking van gezondheidssystemen het allerbelangrijkste. Doen we dat niet, dan hebben we een wereldwijd probleem. Virussen die de wereld voor lange tijd kunnen bedreigen, moet je als wereldgemeenschap bestrijden, in elk land waar ze bestaan of uitbreken. Verslaan we corona niet in Afrika, dan blijft het de wereld kwellen. Groepsbescherming moet je mondiaal aanpakken. Om het met een vakterm te zeggen, het gaat om global health security.

Hoe versterkt Cordaid de gezondheidssystemen?
Cordaid werkt systemisch. We bestrijden niet één ziekte of virus, of richten ons niet op één doelgroep, maar we versterken bestaande integrale gezondheidssystemen. Als die beter zijn toegerust, dan kunnen ze ook beter een ziekte als COVID-19 helpen voorkomen en bestrijden. En we zorgen dat de inspraak van bewoners en patiënten in hoe de zorg wordt verleend en ingericht groter wordt, dat er nauwe samenwerking is tussen dorpsgemeenschappen en gezondheidscentra of klinieken. Vooral ook in gezondheidsvoorlichting.

Naast gezondheidszorgprogramma’s steunen we ook kleine ondernemers en we zorgen dat mensen beter kunnen voorzien in hun levensonderhoud. Zo hebben ze tenminste een kleine maar cruciale reserve. Betere publieke gezondheidszorg en grotere economische weerbaarheid, dat is waar je aan moet werken en dat is waar Cordaid al jaren aan werkt.

Hoe zorg je dat de honderden klinieken en kleine gezondheidscentra waar we mee samenwerken, voorbereid zijn op het coronavirus?
Eerste prioriteit: bescherm je medewerkers, zorg voor protectiemateriaal, zorg dat ze veilig kunnen opereren en zorg dat patiënten veilig gebruik kunnen maken van basale zorg. Daar werken we nu met man en macht aan, voor zover de wereldwijde mobiliteitsbeperkingen dat toelaten.

Twee: zorg voor correcte voorlichting en haal ongegronde angsten weg. Train daarvoor mensen in de dorpen en steden en laat hen het verhaal vertellen. Als het niet fysiek kan, dan via de telefoon of de radio. Of als de scholen nog niet gesloten zijn, licht dan de leerlingen voor, zodat die hun familie kunnen voorlichten.

Ten derde: versterk de bestaande gezondheidssystemen. Zorg dat er personeel is, dat de medicijnenvoorraden op tijd worden aangevuld. En vecht ervoor dat coronabestrijding niet ten koste gaat van de reguliere zorg.

Kijk hieronder naar een video over de aanpak van Cordaid om de gezondheidszorg te verbeteren in fragiele landen.

Meer nieuws over het coronavirus

Nieuwsoverzicht