Sla het menu over en ga direct naar de content van deze pagina. Sla het menu over en ga direct naar zoeken.
Cordaid EN
Klimaat

‘Geen loze woorden maar daadkracht, dat wilde ik zien.’ Terugblik op de klimaattop in Egypte

De paviljoens zijn inmiddels weer afgebroken en er ligt een slotakkoord. Maar hoe kijkt Linda Lap van Cordaid’s FairClimateFund terug op de klimaattop in Egypte? Anderhalve week na het grote gedruis in Sharm-el-Sheikh maakt zij de balans op.

groep mensen staand voor een groot logo van de klimaattop in Egypte
Linda Lap en Neera van der Geest van FairClimateFund (tweede en derde persoon rechtsboven), samen met leden van het katholieke CIDSE netwerk, tijdens de klimaattop in Egypte (6-18 november 2022). FairClimateFund is onderdeel van Cordaid. Foto: FairClimateFund

“Waar ik op hoopte? Op het nakomen van beloftes. Dertien jaar gelden, in 2009, zegden rijke landen jaarlijks 100 miljard klimaatsteun toe aan ontwikkelingslanden. Dat bedrag is geen enkel jaar gehaald. Intussen nemen de klimaatcatastrofes in die landen alleen maar toe en blijft de uitstoot van geïndustrialiseerde landen stijgen.

Op de vorige klimaattop, in Glasgow, beloofde Nederland te stoppen met steun aan de fossiele industrie. Het bleek, vooralsnog, een loze belofte. En niets wijst erop dat Nederland die ander belofte – de CO2-uitstoot met 55% verminderen in 2030 – gaat waarmaken.  

Geen loze woorden maar daadkracht, daar hoopte ik op. Dat wilde ik zien. 

En dus togen we naar Sharm-el-Sheikh, ik en mijn FairClimateFund collega Neera van der Geest. We waren daar ook namens Cordaid en trokken samen op met medestanders van onze netwerken CIDSE en Caritas. En we maakten een vuist met andere NGO’s uit Nederland, zoals ActionAid, Both Ends, CARE, Hivos, Oxfam.

 

“Zorg dat het geld van de handel in koolstofkredieten gaat naar de meest kwetsbare landen. Zo maak je de transitie naar koolstofvrije economieën eerlijker.”

 

Drie dingen wilden Neera en ik onder de aandacht brengen in het grote gedruis van de klimaattop. Dat deden we op zogeheten ‘side events’, door te demonstreren, persberichten te versturen. En door in gesprek te gaan met landendelegaties. 

Meer klimaatfinanciering

Ons eerste eis: meer klimaatfinanciering voor de meest kwetsbare landen. Zodat 36 miljoen mensen in de Hoorn van Afrika tenminste iéts kunnen doen tegen de abnormale en allesverwoestende droogte. Zodat mensen in Pakistan en Bangladesh zich fatsoenlijk kunnen weren tegen mega-overstromingen. 

Uitkomst: de afspraken waarover regeringsleiders het uiteindelijk eens zijn geworden volstaan bijlange na niet om gemeenschappen die wereldwijd het hardst met klimaatschade te maken hebben wezenlijk te steunen. Toezeggingen waren vooral symbolisch.  

Op het laatst kwam er toch nog iets uit de hoge hoed: de oprichting van een fonds voor de meest kwetsbare landen om klimaatschade te compenseren. Op zich een succes. Maar het is nog onduidelijk wat dat dan precies gaat inhouden. En zolang we niet ook én die uitstoot harder terugdringen, én samenlevingen nog klimaatbestendiger maken, blijft compenseren dweilen met de kraan open. 

Voedselsystemen

Tweede eis: maak voedselsystemen klimaatbestendiger, koolstofvrij en eerlijker. Alleen zo kunnen we de verwoestende neerwaartse spiraal stoppen. Dat moet snel gebeuren, want die spiraal gaat hard naar beneden. Industriële voedselsystemen veroorzaken klimaatschade, en klimaatschade ontwricht wereldwijd voedselsystemen.  

Uitkomst: er is te weinig vooruitgang geboekt in de transitie van voedselsystemen. Om dan toch iets positief te zeggen: het onderwerp staat nu tenminste op de agenda. 

Maak CO2-compensatie eerlijker

Ons derde punt: werk niet alleen aan CO2-reductie maar maak CO2-compensatie ook eerlijker. Door te zorgen dat het geld van de handel in koolstofkredieten gaat naar de meest kwetsbare landen. Zodat bijvoorbeeld kleine boerengemeenschappen in staat worden gesteld zich aan te passen aan klimaatverandering. Zo maak je de transitie naar koolstofvrije economieën eerlijker. Dat wordt alleen maar belangrijker, omdat die ‘carbon market’ de komende jaren naar verwachting explosief zal toenemen.

Uitkomst: de meeste onderhandelingen over nieuwe afspraken in de koolstofmarkt liepen op niets uit. Eén positief punt: er komt een nieuw soort koolstofkrediet waarmee fossiele bedrijven kunnen bijdragen aan CO2-reducerende klimaatprojecten in kwetsbare landen zonder dat die bedrijven het kunnen claimen als eigen CO2-reductie. Het is een alternatief waarmee je greenwashing kan tegengaan. En waar het FairClimateFund dan ook een groot voorstander van is. 

Ronkende woorden

Heeft Sharm-el-Sheikh gebracht waar ik op hoopte? Nee. Er is gewoon te weinig vooruitgang geboekt om bestaande klimaatontwrichting het hoofd te bieden. Laat staan om verdere ontwrichting, die nog rampzaliger wordt, te voorkomen. 

De woorden van wereldleiders, die waren wederom ronkend. Dat wel. Klimaatactie moest aleemal steviger, sneller, eerlijker. Ook Rutte deed een duit in het zakje. “We moeten meer actie ondernemen en de beloften nakomen die we hebben gedaan.” Mooier nog: “U kunt op Nederland rekenen”, zei hij over de oproep tot solidariteit van rijke landen met landen uit het Zuiden.

 

“Als het top-down niet lukt dan moet het bottom-up. Wij, burgers, moeten en kunnen overheden en bedrijven dwingen tot actie.”

 

Helaas. Als klimaatactivisten in Nederland demonstreren tegen de Nederlandse miljardensubsidies voor de fossiele industrie, geeft Rutte niet thuis. Terwijl ook dát een oproep is tot solidariteit met het Zuiden. Minder uitstoot hier, is minder ellende daar.  

‘Verdere achteruitgang voorkomen’ dat leek op de klimaattop in Egypte het hoogst haalbare. Zelfs vasthouden aan de 1,5 graad temperatuurstijging moest ineens worden verdedigd.  

De bal ligt meer dan ooit bij ons

Het is niet genoeg. Dat leiders op het allerhoogste niveau spreken en onderhandelen over de aanpak van de klimaatcrisis is goed. Het is noodzakelijk. Maar het duurt te lang. Het gaat te stroperig. 

Als het top-down niet lukt, dan moet het bottom-up. Meer dan ooit ligt de bal bij ons, burgers. Dat zegt ook Babette Porcelijn, iemand die mij erg inspireert. Door duurzaam te consumeren, plantaardig te eten. Door ons fossielarm of -vrij te verplaatsen. Door geen voedsel, water of spullen te verspillen. 

En intussen moeten en kunnen wij, burgers, overheden en bedrijven te dwingen tot actie. Bijvoorbeeld door naar de rechter te stappen, zoals Urgenda en Milieudefensie succesvol deden. Of met burgerlijk ongehoorzame acties zoals we die kennen van Extinction Rebellion. 

Duurzaam doorgaan. Dat is in ieder geval wat ik ga doen in mijn persoonlijk leven. En met FairClimateFund en Cordaid werken wij hard verder om te zorgen dat mensen die het minste bijdragen aan klimaatverandering niet langer de grootste lasten dragen.  

Zonder te wachten op een volgende klimaattop. Want tijd is een luxe die we al lang niet meer hebben.”

 

PS: Wil je ideeën en handvatten bij het maken van je eigen & eerlijke klimaatstrategie ?  Ga naar FairClimateFund!

Cordaid zeer bezorgd over uitholling grondrechten in Nederland

Activisten van Extinction Rebellion (XR) blokkeren morgen de A12 bij Den Haag. Ze eisen dat de Nederlandse overheid niet langer de fossiele sector met miljarden euro’s subsidieert. Cordaid staat pal achter de eis van deze …

Lees meer
Klimaat

Standpunt Cordaid over verbod vrouwelijk NGO-personeel in Afghanistan

In Afghanistan kunnen noodhulp en structurele projecten niet van elkaar gescheiden worden, en het werk van NGO’s kan niet worden uitgevoerd zonder de inzet van vrouwelijke humanitaire en ontwikkelingswerkers.

Lees meer
Cordaid Afghanistan
Kees Zevenbergen

Podcast: Cordaid directeur in gesprek over de toekomst van ontwikkelingssamenwerking

In de podcast ‘Toekomst Leiders’ spreekt Kees Zevenbergen, directeur van Cordaid, over leiderschap en de toekomst van ontwikkelingssamenwerking.

Lees meer