Sla het menu over en ga direct naar de content van deze pagina. Sla het menu over en ga direct naar zoeken.
Cordaid EN
Onderwijs

Onderwijs in Malawi: de wil is er, nu nog de mogelijkheden

Oetner is 13 jaar en komt uit Malawi. Dit jaar doet ze eindexamen en volgens haar leraar gaat ze het zeker halen. Oetner is heel goed in rekenen – ze heeft er lol in. De rekensom die ze echter niet graag maakt, is de rekensom over haar toekomst. Want van de 98% van de leerlingen van haar school die slaagt, gaat maar 23% naar de middelbare school. Voor de rest is geen plaats.

Horren plaatsen met Luxaflex

Ik ontmoette Oetner tijdens mijn reis naar Malawi in september. Met het bedrijf Luxaflex® werkt Cordaid al zo’n 5 jaar samen om de gezondheidszorg te verbeteren, bijvoorbeeld door het plaatsen van horren in moeder- en kindklinieken rondom het Nkhoma-ziekenhuis in Malawi. Malaria is nog steeds een ernstige ziekte, vooral voor moeders en kinderen onder vijf jaar. De malariamug steekt vooral ’s nachts. Door het plaatsen van de horren in deze klinieken kunnen de pasgeborenen en de moeders in ieder geval ’s nachts niet gestoken worden.

Om een uur of elf ’s ochtends is ze nog altijd aanwezig bij het spreekuur. Niet omdat het moet, maar omdat het kan.

Een prachtig land, met zoveel mogelijkheden

Malawi ligt in het zuidoosten van Afrika en is ongeveer drie keer zo groot als Nederland, met ongeveer evenveel inwoners. Maar waar een Nederlander modaal inkomen € 2.500,- per maand verdient, is dat voor Malawianen maar € 75,-. Malawi wordt gezien als een van de armste landen ter wereld.

Dat klopt wel als je kijkt naar het inkomen; maar als je door Malawi rijdt, met de mensen spreekt en door dit schitterende land wandelt zie je meer dan alleen armoede. Het is er prachtig: rustig, met een heerlijke temperatuur, geweldige vergezichten en vriendelijke mensen met een tomeloze inzet om bijvoorbeeld zieken te helpen of kinderen wat te leren.

Niet betaald, toch aan het werk

We bezochten zes kleine ziekenhuizen. In één kliniek schoof ik aan bij de zwangerschapscontrole van een tiental vrouwen. Kraamverpleegkundige Marietta vertelde me dat ze deze maand nog geen salaris heeft ontvangen van de overheid. Toch werkt ze hard door: afgelopen nacht draaide ze een dienst, en nu om een uur of elf ’s ochtends is ze nog altijd aanwezig bij het spreekuur. Niet omdat het moet, maar omdat het kan.

Ook onze chauffeur Happy heeft nog geen salaris ontvangen van de overheid. Dat weerhoudt hem er niet van ons op te halen, te helpen met vertalen en ons te rijden naar waar we ook heen willen. En nadat hij ons geholpen heeft, gaat hij weer verder met zijn reguliere werk als ambulancechauffeur voor het Nkhoma-ziekenhuis.

Steeds meer kinderen gaan naar de volgende klas en maken hun school af.

Ons onderwijsprogramma: een unieke aanpak

Vanaf dit jaar ondersteunt Luxaflex® Academy ook ons onderwijsprogramma in Malawi; tijd dus om samen te kijken wat we kunnen betekenen voor de scholen. Het Cordaid-onderwijsprogramma in Malawi is gebaseerd op onze succesvolle aanpak van ‘resultaatgericht financieren’ (Result Based Financing ofwel RBF). Van tevoren bepalen we samen met de scholen hun te behalen doelen. Zij krijgen van ons budget om deze doelen te realiseren. Achteraf meten we samen met de lokale gemeenschap of de afgesproken doelen zijn behaald.

De hoofdmeester van de plaatselijke school is blij met RBF, omdat het veel meer vrijheid geeft: “Nu kan ik ieder kind een schrift geven aan het begin van het schooljaar en voor kinderen wier ouders het echt niet kunnen betalen, een schooluniform aanschaffen.”

Jacqueline Leemkuil Malawi school

Gideon van onze partner in Malawi: “Steeds meer kinderen gaan naar de volgende klas en maken hun school af, minder kinderen blijven zitten en de leraren zijn veel gemotiveerder en meer aanwezig dankzij RBF”.

Onderwijs in de praktijk

We brengen ook een bezoek aan de Chantula-school, een basisschool voor kinderen van 6 tot ongeveer 14 jaar oud. Althans, dat is de bedoeling; sommige leerlingen zijn wel 17, omdat ze vaak zijn blijven zitten of lange periodes niet naar school konden. Na drie jaar ondersteuning van Cordaid komt dat gelukkig steeds minder voor.

Het is heet, een graad of 33 voor de middag, en soms vallen er slangen uit de boom of word je belaagd door een zwerm bijen.

En dat is een hele prestatie, want er zijn gemiddeld 125 leerlingen per klas, een totaal van zo’n 1130 leerlingen in 9 leslokalen en 2 plaatsen buiten onder de boom. Les onder een boom ziet er misschien idyllisch uit, maar het is allesbehalve praktisch: het watertappunt ligt ook op het schoolterrein, dus mensen lopen af en aan om water te halen. Het is heet, een graad of 33 voor de middag, en soms vallen er slangen uit de boom of word je belaagd door een zwerm bijen. Probeer je dan maar eens te concentreren, als leraar of als leerling!

125 leerlingen in een klaslokaal, dat had ik al eerder gelezen. Maar om het te zien en te voelen doet wat met me: “Hoe kun je zo iets leren, hoe kun je je concentreren en wat hebben wij het toch goed…” De kinderen zitten op de grond in een heet en donker lokaal, en dat terwijl het bord nauwelijks is te zien vanaf de achterste rij. De leraar moet zijn of haar stem verheffen om alle kinderen te bereiken. Als klap op de vuurpijl moet je je lesboek met meerdere kinderen delen.

Nog zoveel meer nodig om mogelijkheden te benutten

In het droge seizoen is buiten les krijgen in het stof nog wel te doen. Maar van december tot maart breekt de natte periode weer aan, wat het lesgeven bemoeilijkt. Er passen gewoon echt niet méér kinderen in een klas. Sommigen krijgen les op de veranda, alleen op de veranda is er niet voor alle kinderen plaats, dus gaat de rest bij harde en langdurige regen terug naar huis. Het naar huis sturen van de kinderen gaat het onderwijzend personeel zichtbaar aan het hart.

Hoe mooi zou het zijn als dat heerlijke weer en die prachtige vergezichten niet slechts doekjes tegen het bloeden van een toekomst zonder kansen waren.

Malawi heeft me verblijd, verrast en tegelijkertijd ook verontrust. Hoe graag zou ik zien dat er meer leslokalen kwamen, zodat meisjes als Oetner de kans krijgen hun talenten waar te maken. Hoe graag wil ik dat de ziekenhuizen meer personeel hebben, zodat de aanstaande moeders niet de hele ochtend bezig zijn met een simpele controle. Hoe fijn zou het zijn als de overheid in staat is meer te investeren in middelbaar onderwijs, zodat de 98% van de kinderen van de Chantula-school die slagen voor het landelijk examen door kunnen stromen naar de middelbare school.  Hoe mooi zou het zijn als dat heerlijke weer en die prachtige vergezichten niet slechts doekjes tegen het bloeden van een toekomst zonder kansen waren. Ik geloof in het werk dat Cordaid en Luxaflex doen; samen verbeteren we het leven van moeders en kinderen zodat een toekomst voor hen iets stralender wordt.