Sla het menu over en ga direct naar de content van deze pagina. Sla het menu over en ga direct naar zoeken.
Cordaid EN
Veiligheid en recht

Op Internationale Migrantendag staan we stil bij de naleving van mensenrechten

Het is vandaag, 18 december, Internationale Migrantendag. Een dag waarop we stilstaan bij alle migranten en de naleving van hun mensenrechten.

Twintig jaar geleden is deze dag uitgeroepen door de Verenigde Naties, voor de groeiende groep van inmiddels bijna 275 miljoen internationale migranten. Dat is zo’n 3,5 procent van de wereldbevolking. Als al deze mensen in één land zouden leven, dan zou dit het vierde grootste land ter wereld zijn – na China, India en de VS.

Migratie is een fenomeen van alle tijden, waar ook Nederland al decennia lang volop van profiteert voor wat betreft haar economie en welvaart.

Deze week bracht de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) een advies uit getiteld Samenleven in verscheidenheid. Beleid voor de migratiesamenleving met als dringende boodschap aan de politiek dat het hoog tijd is voor een alomvattend beleid dat stoelt op de erkenning dat Nederland een immigratieland is. Zoals het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) al eerder melde heeft 25% van de Nederlandse bevolking een migratieachtergrond. Ze verwacht dat dit percentage verder zal stijgen naar 42% in 2070.

De WRR stelt terecht dat Migratie geen tijdelijk fenomeen is gebleken, verbonden aan ons koloniale verleden. Uit de klassieke oorsprong landen Suriname, Antillen, Turkije en Marokko komen nu nog maar de helft van alle migranten. De andere helft komt uit China en India (vooral kenniswerkers en studenten), Oost Europa, en conflictgebieden als Syrië (asielmigratie). Overigens is de asielmigratie maar een klein onderdeel van de jaarlijkse instroom van migranten per jaar. Elk jaar krijgen ongeveer 15.000 mensen een verblijfsvergunning, dat is dus nog geen 8 procent.

Een jaarlijkse instroom van 200 duizend migranten betekent elk jaar een stad als Eindhoven erbij.

 

De WRR constateert dat die jaarlijkse instroom van migranten is toegenomen, vooral de laatste 10 jaar. Een toename van gemiddeld 150 duizend (sinds 2010) of zelfs 200 duizend (sinds 2015) betekent elk jaar een stad als Eindhoven erbij.

Deze extra mensen vestigen zich lang niet allemaal definitief in ons land, want na 5 jaar is de helft alweer vertrokken. Ze wonen ook niet meer voornamelijk in de grote steden maar veel meer verspreid door ons land.

Dat alles heeft gevolgen voor ons samenleven. Bewoners, autochtonen maar ook de nieuwkomers, voelen zich minder thuis in de lokale buurten en gemeenschappen. Scholen ontwikkelen zich als doorganghuis voor scholieren.

De adviesraad stelt daarom voor om structureel beleid te gaan ontwikkelen, in plaats van enkel integratiebeleid gericht op specifieke doelgroepen. Beleid dat is gericht op het versterken van de sociale samenhang, de verbetering van het ‘samen-leven’, met ruimte voor lokale variatie per gemeente en extra aandacht en financiële middelen voor kwetsbare groepen.

Een belangrijk advies van de WRR, dat politieke partijen die zich momenteel voorbereiden op de Tweede Kamerverkiezingen zich hopelijk zeer ter harte nemen. Ook voor wat betreft de aanbevelingen over arbeidsdeelname van migranten.

Het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) stelt vandaag in haar rapport Werk in Ontwikkeling dat de arbeidsmarktpositie van personen met een migratieachtergrond, vooral bij de tweede generatie, in de afgelopen twintig jaar op veel terreinen is verbeterd. De tweede generatie heeft vaker betaald werk (76%) dan de eerste generatie (63%). Ze hebben in vergelijking tot de eerste generatie ook vaker een betere Nederlandse taalbeheersing en een Nederlands diploma. Migranten vormen ook een steeds groter aandeel van de ‘essentiële beroepen’, waarvoor we in maart nog massaal geklapt hebben.

De schrijnende voorbeelden van opeen gepakte, uitgebuite en mede door corona extra kwetsbare werknemers spreken boekdelen.

 

Veel migranten lopen desondanks tegen uitdagingen aan op de arbeidsmarkt. Ze hebben een grotere kans op tijdelijke contracten en ze verdienen vaak een lager loon. In juni en oktober kwam het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten onder leiding van Emile Roemer met een serie van concrete aanbevelingen on de positie van kwetsbare arbeidsmigranten te beschermen.

De schrijnende voorbeelden van opeen gepakte, uitgebuite en mede door corona extra kwetsbare werknemers spraken boekdelen. Ook hier zullen politieke partijen adequate antwoorden op moeten vinden, want zo’n situatie is anno 2021 echt onbestaanbaar.

Het kabinet kondigde maandag aan dat het aan de slag gaat met verbeteringen op het gebied van medische zorg en betere registratie van arbeidsmigranten. Een goede eerste stap, maar nog lang niet voldoende.

In een week met veel adviezen en rapporten valt ook het rapport op van het Wetenschappelijk Instituut van het CDA, getiteld Breed Kijken. Vluchten, migratie en sociale samenhang in mondiaal perspectief, geschreven door oud-Cordaid directeur René Grotenhuis.

Het rapport zoekt een middenweg tussen enerzijds de morele eis om een veilige haven voor mensen in nood te kunnen bieden, en anderzijds rekening te houden met de sociale cohesie en de draagkracht van mensen.

Het rapport stelt het concept Flourishing Communities centraal, ofwel in bovengenoemde WRR termen ‘een goed samen-leven’. Zowel in het migratie- als in het vluchtelingenbeleid draait het daarom: kaders scheppen voor bescherming en kansen, voor gelijke behandeling en het bieden van lange termijn perspectief. Een mooie opdracht aan de politiek, precies 3 maanden voor de Tweede Kamerverkiezingen!

Voor meer informatie over migratie en vluchtelingen: Bob van Dillen, [email protected]