Sla het menu over en ga direct naar de content van deze pagina. Sla het menu over en ga direct naar zoeken.
Cordaid EN
Klimaat

Wat bomen doen voor de vrouwen in Burkina Faso

De eerste bomen van het project Birds, Bees & Business zitten in de grond! Begin dit jaar zijn ze geplant in Burkina Faso, waar veel vrouwen voor hun inkomen afhankelijk zijn van de oogst en verkoop van sheanoten. Daarmee is de herbebossing van het verdroogde gebied in de Sahel echt begonnen.

biodiversiteit Burkina Faso
Burkinese vrouwen maken sheaboter op traditionele wijze.

De nieuwe bomen moeten de biodiversiteit in het gebied herstellen en de shea-oogst bevorderen. De komende paar jaar worden er in totaal 440.000 bomen geplant.

De veelzijdige acacia

Neem de witte acacia, met zijn diepgegroefde schors, witte geurige bloesem en schaduwrijk bladerdek. Deze boom voedt het vee en de bodem en is een lieveling van vele vogelsoorten die in het gebied overwinteren. Als drager van bijennectar is de witte acacia ook belangrijk voor een rijke shea-oogst.

De 440.000 bomen worden gekweekt in zogenaamde nurseries. Niet alleen de veelzijdige acacia, maar ook de Afrikaanse baobab, de peperwortelboom, de tamarinde en de neemboom.

De vrouwen uit de streek, die zich met de verwerking van sheaboter bezighouden, kregen een training om juist dit soort bomen te stekken en op te kweken. Ze leerden ook dat een diversiteit aan bomen meer bijen, meer bestuiving en dus ook meer sheanoten opbrengt. Met deze kennis kunnen ze ook na afloop van het project nieuwe bomen aanplanten.

Mozaïek

Het doel van de aanplant? Het landschap zoals dat vroeger was in ere te herstellen. Niet alleen omdat dat mooier is, maar vooral omdat zo’n mozaïeklandschap zoveel rijker, klimaatbestendiger en ecologisch duurzamer is.

Om dit project tot een succes te maken, is de lokale bevolking van het plan tot de uitvoering betrokken. De focus ligt daarbij op de sheaproducerende vrouwen, aangezien zij heel direct baat hebben bij de biodiversiteit in het landschap. Maar ook andere lokale boeren profiteren van de soortenrijkdom en verbeterde bodemkwaliteit.

Essentiële bijen

De Burkinese vrouwen nemen deel aan verschillende trainingen, gericht op het herstel van de biodiversiteit. De trainers behandelen vragen als ‘hoe help je een boom groeien?’ of ‘hoe houd je bijen?’.

Bijen zijn essentieel als bestuivers van onder andere de sheaboom, maar hebben nog een bijkomstig voordeel: de productie van honing en was leveren ook extra inkomsten op voor de vrouwen.

biodiversiteit Burkina FasoVeel vrouwen in de Sahel-regio zijn voor inkomen afhankelijke van de shea-oogst.

Composteren kun je leren

Meng (de afval van) gierst, maïs of rijst met koeienvlaaien en uitwerpselen van ander vee, gooi dat samen op een composthoop en je krijgt super voedzame biologische mest. Birds, Bees & Business regelde daarom een training composteren.

Na een demonstratie gingen vrouwelijke cursisten met pikhouwelen, harken en zwarte plasticfolie aan de slag om hun eigen composthoop te maken. Met deze zelfgeproduceerde biologische mest kan het land bemest worden zonder kunstmest. Dat is niet alleen een verrijking voor de bodem, maar scheelt ook in kosten. Win-win.

Slimmer koken

Birds, Bees & Business pakt het probleem van het landschap in de hele breedte aan. Zo verdwenen veel van de oorspronkelijke bomen – de acacia bijvoorbeeld – in de vuurtjes onder de kookpotten waarin sheaboter wordt gemaakt. Het planten van honderdduizenden nieuwe bomen heeft geen zin als deze manier van werken wordt gehandhaafd.

Daarom zijn de vrouwen ook getraind in het bouwen van hout besparende kooktoestellen. Deze kooktoestellen gebruiken 60 procent minder brandhout ten opzichte van de traditionele manier van koken.

Na de training zijn circa 2.500 huishoudens al overgestapt op deze nieuwe kooktoestellen. Dat scheelt brandhout, rookuitstoot en CO2 uitstoot en dat is weer beter voor de gezondheid van vrouwen en het milieu. Zij kunnen het geleerde weer doorgeven aan anderen, zodat meer vrouwen hun voorbeeld gaan volgen.

Brandhout kweken

In de komende periode volgen nog meer trainingen, zoals het afbakenen en onderhouden van land voor de teelt van brandhout. Wie brandhout kweekt, spaart bomen. Zo krijgt de beoogde biodiversiteit ook echt de kans zich te herstellen.