{"id":41137,"date":"2025-06-24T16:52:40","date_gmt":"2025-06-24T14:52:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.cordaid.org\/nl\/?p=41137"},"modified":"2025-06-26T12:48:49","modified_gmt":"2025-06-26T10:48:49","slug":"terug-van-het-front-maar-nog-ver-van-huis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cordaid.org\/nl\/nieuws\/terug-van-het-front-maar-nog-ver-van-huis\/","title":{"rendered":"Terug van het front, maar nog altijd ver van huis"},"content":{"rendered":"\n

Via lokale partners helpt Cordaid duizenden Oekra\u00efners die getroffen zijn door de oorlog. Mensen in bijzonder kwetsbare situaties vinden steun in het Narareth Centrum in Drohobytsj. Zo ook veteranen die vaak worstelen met de gevolgen van ernstig trauma.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"Drie
Oekra\u00efense oorlogsveteranen Yaroslav, Oleksandr en Volodymyr die worstelen met een trauma en ondersteuning krijgen.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Traumazorg in verbouwd Sovjet complex<\/h2>\n\n\n\n

Vol trots laat pastoor Ihor Kozankevych de foto’s zien van de renovatie van het Nazareth centrum. Het hoofd van de lokale Caritas-organisatie heeft samen met een groep vrijwilligers een vervallen militair complex uit de Sovjettijd verbouwd tot een toevluchtsoord voor ontheemde families, ouderen, ernstig zieken en oorlogsveteranen. <\/p>\n\n\n\n

Op het terrein in de besneeuwde bossen buiten de West-Oekra\u00efense stad Drohobytsj, bevinden zich nu woonruimtes, een medisch centrum, een restaurant, een kerk, paardenstallen, een kinderdagverblijf en diverse plekken waar de bewoners kunnen deelnemen aan groepsactiviteiten.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Vader Ihor laat foto\u2019s zien van de renovatie van het Nazareth Centrum.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Veteranen delen hun verhaal<\/h2>\n\n\n\n

In een van de grotere ruimtes in het hoofdgebouw neemt de pastoor plaats tussen tien mannen in een vierkante opstelling. Hun leeftijden vari\u00ebren van 20 tot 50 jaar, maar \u00e9\u00e9n ding hebben ze allemaal gemeen: een vermoeide houding en droevige blik.<\/p>\n\n\n\n

Een raketaanval op een energiecentrale in de buurt heeft de elektriciteitsvoorziening uitgeschakeld, maar de ronkende generator (geleverd door Cordaid) achter het gebouw zorgt binnen voor voldoende licht en warmte. De vriendelijke kerkvader maant de veteranen hun verhaal te delen met de bezoekers uit Nederland.<\/p>\n\n\n\n

Volodymyr houdt zijn armen stevig over elkaar en staart ernstig de ruimte in. Zodra hij aan de beurt is, begint zijn hele lichaam hevig te trillen. ‘Achttien jaar heb ik gediend’, zegt hij nauwelijks verstaanbaar. ‘Waarvan ik er dertien heb gevochten aan het front. Ook in het buitenland. Irak bijvoorbeeld.’ <\/p>\n\n\n\n

Shellshock<\/h2>\n\n\n\n

Dit is trauma in zijn meest extreme, fysieke vorm. Ook wel shellshock genoemd, een term uit de Eerste Wereldoorlog. Waar de demonen uit het verleden vaak tekeergaan in het hoofd, goed verborgen voor zelfs de meest directe omgeving, uit de posttraumatische stressstoornis van Volodymyr<\/a> zich via al zijn ledematen.  <\/p>\n\n\n\n\t

\n\t\t
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t

In het ziekenhuis dacht ik: kan ik \u00fcberhaupt wel verder leven? Ik wist het niet meer.<\/p>\n\n\t\t<\/blockquote>\n\n\t\t\t<\/figure>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\n\n\n

Zijn stem schokt even hevig als zijn handen als hij vertelt over zijn recentste ervaringen in het oosten van Oekra\u00efne. ‘Ik ben vier keer gewond geraakt. De laatste keer was ik verlamd. In het ziekenhuis dacht ik: kan ik \u00fcberhaupt wel verder leven? Ik wist het niet meer.’<\/p>\n\n\n\n

Vanwege zijn verwondingen moest Volodymyr het front achter zich laten om op krachten te komen in de relatieve rust in het westen van het land. Maar dit bleek al snel een onmogelijke opgave.<\/p>\n\n\n\n

‘Ik begon drugs te gebruiken. Ik werd ondraaglijk en hopeloos. Mijn zus bracht me naar het Caritas-centrum. Ze dacht: “daar kan hij in ieder geval rustig sterven.” Dat was de hoop die zij nog voor mij had. Ik kon niet meer praten; alleen nog maar vloeken. Ik bleek ook een beroerte te hebben gehad. De artsen gaven me nog twee weken te leven.’<\/p>\n\n\n\n

\"Oekra\u00efense
Roman (rechts) in het Nazareth Centrum in Oekra\u00efne tijdens een sessie waarin de veteranen hun verhalen delen.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Andere realiteit<\/h2>\n\n\n\n

Tegenover Volodymyr zit de 27-jarige Roman onderuitgezakt op een bank. Een jaar heeft hij gevochten in het oosten, relatief kort in vergelijking met enkele van zijn lotgenoten in de zaal. Toch raakte ook Romans leven in die periode volledig ontregeld.<\/p>\n\n\n\n\t

\n\t\t
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t

Als je vecht in een oorlog, dan leef je in een andere realiteit<\/p>\n\n\t\t<\/blockquote>\n\n\t\t\t<\/figure>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\n\n\n

‘Als je vecht in een oorlog, dan leef je in een andere realiteit’, vertelt hij. ‘Eenmaal thuis kun je je niet meer identificeren met die werkelijkheid en de mensen om je heen. Ik raakte zwaar verslaafd. Nooit eerder heb ik zo’n totale hopeloosheid ervaren. Ik zag geen uitweg. Ik voelde mijn leven wegglijden.’<\/p>\n\n\n\n

Vrienden en familieleden probeerden van alles om Roman uit zijn dal te trekken. Tevergeefs. ‘Ik was onbereikbaar. Maar op een dag vroeg mijn moeder me om mee te gaan naar de kerk. Ik ging, uit respect voor haar. Daar ontmoette ik de mensen van Caritas. Ze namen me bij de hand en hebben mij naar een andere weg geleid. Ik had dit nooit alleen gekund. Hier leer ik met mijn trauma’s om te gaan en hoe ik weer kan leven.’<\/p>\n\n\n\n

Terugkerende lijdensweg<\/h2>\n\n\n\n

Net als Roman meldde ook de toen 26-jarige Nazar<\/a> zich in eerste instantie met volle overtuiging en strijdvaardigheid aan voor het leger. Hij werd naar Donetsk gestuurd om daar de frontlinie te verdedigen. ‘We kwamen bij een rivier en de Russen stonden aan de andere kant’, vertelt hij bijna fluisterend. ‘Ik raakte gewond tijdens de beschietingen en werd naar een ziekenhuis in Dnipro gebracht. Nadat ik terugkwam aan het front, raakte ik gelijk weer gewond. Toen kon ik niet meer blijven.’<\/p>\n\n\n\n\t

\n\t\t
\n\t
\n\t\t
\n\t\t\t

In mijn dromen was ik nog steeds daar. Elke nacht.<\/p>\n\n\t\t<\/blockquote>\n\n\t\t\t<\/figure>\n<\/div>\n\t<\/div>\n\n\n\n

Om weer enigszins te kunnen functioneren, kreeg Nazar medicatie voorgeschreven door een psychiater. Het hielp weinig. Vooral de nachten bleken een terugkerende lijdensweg. ‘In mijn dromen was ik nog steeds daar. Elke nacht. Nadat ik doorhad dat de pillen niet werkten, begon ik veel te drinken. De kinderen huilden voortdurend. Ik kreeg ruzie met mijn vrouw en ze gooide me het huis uit. Ik heb een tijdje bij mijn broer gewoond voordat ik uiteindelijk hier in centrum kwam.’  <\/p>\n\n\n\n

Nazar kijkt vlug naar pastoor Ihor naast hem op de bank, die zijn verlegen blik beantwoord met een brede glimlach. ‘Ik ben hier nu zeven maanden en drink geen druppel alcohol meer’, zegt Nazar fier.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Nazar glimlacht voorzichtig tijdens een gesprek met vader Ihor, de drijvende kracht achter het Nazareth Centrum van Caritas in Drohobych.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Langdurige steun is cruciaal<\/h2>\n\n\n\n

Ieder dag dat de oorlog in Oekra\u00efne voortduurt, groeien de trauma’s in een samenleving die al op talloze manieren is ontwricht. Mensen die getuige zijn geweest van onvoorstelbare gruwelijkheden, of daar zelf slachtoffer van zijn, hebben steun nodig om weer verbinding te vinden met de maatschappij; om weer van het leven te kunnen genieten en een menswaardig bestaan te lijden. Initiatieven als die van Caritas in Drohobytsj zullen nog jaren nodig zijn in Oekra\u00efne, ook nadat de strijd is gestaakt.<\/p>\n\n\n\n

Feiten en cijfers<\/h2>\n\n\n\n