Traumaverwerking in conflictgebieden
Traumaverwerking in conflictgebieden
Conflicten duren steeds langer en zijn vaak heviger. Dit zorgt voor veel stress, angst en verdriet bij mensen. Toch krijgen veel mensen geen hulp. Dat komt onder andere door schaamte, weinig kennis over mentale gezondheid en een groot tekort aan geld en zorgverleners.
Cordaid neemt mentale gezondheid op in al haar humanitaire en ontwikkelingsprogramma’s. Met activiteiten zoals counseling, recreatieve en beroepsactiviteiten en bewustmakingssessies, helpen we mensen, gezinnen en kinderen om beter om te gaan met de psychosociale gevolgen van conflicten. Hieronder een paar voorbeelden uit de praktijk.
Van oorlogstrauma naar herstel in Oekraïne
Elke dag dat de oorlog in Oekraïne voortduurt, groeien de trauma’s in een samenleving die al diep is ontwricht. Oorlogsveteranen dragen herinneringen aan onvoorstelbare gruwelijkheden met zich mee. Kinderen brengen nachten door in schuilkelders en durven nauwelijks nog buiten te spelen. Angst, verdriet en verlies bepalen hun leven. Hulp is hard nodig.
Foto: in het Nazareth centrum krijgen kinderen een veilige plek krijgen waar ze kunnen leren en spelen
Als je vecht in een oorlog, dan leef je in een andere realiteit. Ik raakte zwaar verslaafd en voelde me totaal hopeloos. Hier namen ze me bij de hand en leer ik omgaan met mijn trauma’s en weer te leven.
Een veilige plek om te herstellen
In het Nazareth Centrum in Drohobytsj vinden mensen rust en steun. Ze krijgen medische zorg, therapie en begeleiding. Er zijn gesprekken, groepssessies en creatieve therapieën zoals tekenen, sport, spel en muziek. Dag en nacht staan medewerkers en vrijwilligers klaar om te helpen.
Hoop voor veteranen en kinderen
Veteranen leren omgaan met hun trauma’s. Kinderen krijgen hulp bij het verwerken van verlies en angst. Zo kunnen zij stap voor stap hun leven weer oppakken. Caritas werkt al sinds 2014 in Oekraïne en helpt miljoenen mensen met noodhulp én psychosociale steun. Deze tekeningen zijn gemaakt door kinderen tijdens één van de creatieve sessies.
JEMEN: VROUWEN EN MEISJES KUNNEN WEER ADEMHALEN
In Jemen kampt naar schatting één op de drie mensen met psychische klachten. Oorlog en armoede drukken zwaar op het dagelijks leven. Miljoenen mensen leven zonder zekerheid, inkomen of perspectief. Vooral vrouwen en meisjes worden hard geraakt.
Psychotherapeut en professor Bilqis Jubari opende in 2011 het eerste openbare centrum voor geestelijke gezondheidszorg in Sana’s. Met haar teams in Sana’s en Aden biedt ze mensen een veilige plek om trauma, angst en depressie te behandelen – met extra aandacht voor vrouwen en meisjes.
In de centra krijgen patiënten gratis therapie en medicatie. Ook het gezin wordt betrokken, omdat psychische problemen nooit maar één persoon raken. Zo kreeg een man met schizofrenie behandeling en werd hij rustiger en stabieler. Daardoor veranderde ook thuis zijn situatie: zijn vrouw en kinderen konden weer veiliger leven en kwamen langzaam uit jaren van angst.
Mentale zorg helpt mensen weer grip te krijgen op hun leven — en geeft gezinnen ruimte om opnieuw te ademen, zelfs midden in crisis.
NO PEACE WITHOUT PEACE OF MIND: MENTALE STEUN IN AFGHANISTAN
Afghanistan wordt al tientallen jaren getroffen door oorlog en instabiliteit. Miljoenen mensen hebben moeite om te overleven. Voedsel is schaars en goede zorg is vaak onbereikbaar.
Vooral vrouwen en meisjes worden hard geraakt, omdat hun rechten sterk zijn beperkt en zij minder toegang hebben tot onderwijs en sociale contacten.
Foto: Gezinstherapie in een veilig omgeving in Herat, Afghanistan, 2024
Mentale steun maakt het verschil
Meer dan de helft van de bevolking heeft psychische klachten. PTSS, depressie en angst komen veel voor. Toch krijgen veel mensen geen hulp door stigma en een tekort aan zorgverleners. Het project ‘No Peace without Peace of Mind’ brengt mentale zorg dichterbij.
Cordaid werkt samen met lokale partners om therapie en psychosociale steun toegankelijk te maken. Mensen leren omgaan met trauma, verlies en stress door armoede en geweld.
Herstel en veerkracht
Het project biedt therapie, fysiotherapie en begeleiding bij terugkeer in de samenleving. Lokale zorgverleners krijgen training, met extra aandacht voor vrouwen en jongeren. Zo groeit onderlinge steun en verdwijnt het taboe rond mentale problemen.
Samen met gemeenschappen en religieuze leiders bouwen we aan herstel en toekomstperspectief, vooral voor vrouwen, kinderen, jongeren en mensen met een beperking.
SONITA IN IRAK HELPT VROUWEN HUN TRAUMA TE VERWERKEN
In 2014 werd het Jezidische volk vervolgd door IS. Pas jaren later konden overlevenden beginnen met het verwerken van hun trauma’s. In 2019 startte Cordaid een project voor psychosociale hulp in Noord-Irak.
Mobiele teams in Sinjar gaan van deur tot deur om gesprekken te voeren en te kijken waar hulp het hardst nodig is. In het ziekenhuis kunnen mensen deelnemen aan groepssessies met andere overlevenden. De zorg is gratis, want veel families verloren hun werk en wonen nog steeds in beschadigde huizen.
(NB: project is inmiddels beëindigd)
Samen sterker
Sonita is Jezidi en werkt als maatschappelijk werker. Ze helpt vrouwen en meisjes uit haar eigen gemeenschap bij traumaverwerking.
In het dorp Seje, waar veel Jezidi’s naartoe zijn gevlucht, opende Cordaid een gezondheidscentrum met artsen, verpleegkundigen en een apotheek. Hier krijgen vrouwen en meisjes medische en psychosociale ondersteuning.
Sonita maakte de aanval van IS van dichtbij mee. Haar familie overleefde, maar hun huis werd verwoest. Sonita denkt niet dat ze ooit zal terugkeren. Nu zet zij haar ervaring in om anderen te helpen.
