Volgende week is het vier jaar geleden dat de oorlog in Oekraïne escaleerde. De humanitaire situatie is nijpender dan ooit. Tijdens de koudste winter in jaren moeten miljoenen Oekraïners het stellen zonder verwarming of elektriciteit. Volgens Cordaids lokale zusterorganisaties Caritas Oekraïne en Caritas-Spes nemen de noden in hoog tempo toe.

“Vóór de oorlog maakten we in onze gaarkeuken in Kyiv dagelijks maaltijden voor ongeveer 60 mensen. Voornamelijk daklozen. Nu komen elke dag meer dan 500 mensen hulp zoeken”, vertelt Vyacheslav Grynevych, hoofd van Caritas-Spes. 

Meer dan 6 miljoen mensen ondersteund 

Sinds het begin van de grootschalige oorlog in februari 2022 hebben de lokale Caritas-organisaties meer dan 6 miljoen mensen ondersteund. De vrijwilligers en medewerkers staan dicht bij de getroffen bevolking en zijn zelf ook vaak slachtoffer van het geweld en de economische en sociale crisis die het land treft. 

Ook de huisvesting staat ernstig onder druk, wat grote gevolgen heeft voor het dagelijks leven. “Meer dan vier miljoen mensen zijn hun huis kwijtgeraakt en hebben dringend onderdak nodig”, zegt Tetiana Stawnychy, hoofd van Caritas Oekraïne. “We werken nu samen met de overheid aan een plan voor duurzame huisvesting zodat mensen hun leven weer kunnen opbouwen.”

Lees meer over het werk van Caritas in Oekraïne

Grens van veerkracht is bereikt 

Volgens de Verenigde Naties hebben 10,8 miljoen Oekraïners dringend behoefte aan noodhulp. De armoede is schrijnend, vooral onder groepen in de meest kwetsbare posities, zoals ouderen, mensen met een handicap, veteranen of kinderen. Bij veel mensen is de grens van hun veerkracht bereikt. 

Volgens de Caritas-organisaties bestaan de belangrijkste uitdagingen en activiteiten voor dit jaar uit: 

• Noodhulp: evacuaties, medische zorg en opvang na aanvallen met drones en raketten; 

• Winterhulp: herstel van verwarming, stroom en watervoorzieningen, vooral in stedelijke gebieden; 

• Woonoplossingen: van noodopvang naar duurzame huisvesting voor ontheemden; 

• Levensonderhoud: steun bij het vinden van werk of opstarten van kleinschalige bedrijven. 

Bij alle vormen van hulpverlening besteden de organisaties ook aandacht aan de psychosociale ondersteuning van mensen in kwetsbare posities.

Waarschuwing voor afnemende aandacht 

Na jaren van oorlog en escalatie dreigt de aandacht te verslappen bij politici, donoren en het publiek in het algemeen. Maar de noden blijven alleen maar groeien.  

“De nieuwe Nederlandse regering heeft nu de kans om leiderschap te tonen”, zegt Heleen van den Berg, directeur van Cordaid. “Structurele, meerjarige financiering voor de wederopbouw van Oekraïne is noodzakelijk. En dat moet niet ten koste te gaan van steun elders. We kunnen daarbij niet wachten tot het einde van de oorlog, maar we moeten zo snel mogelijk handelen.”

Volgens Van den Berg moeten we niet alleen investeren in de veerkracht van Oekraïne, maar ook in de veiligheid van Nederland en Europa. “We zijn het verplicht aan de Oekraïners die strijden voor onze gedeelde waarden. En we zijn het verplicht aan onszelf. We mogen nooit gewend raken aan wat niet normaal is.”