Christopher Musambi werkte voorheen tot hij erbij neerviel. Zijn inkomen was onvoorspelbaar, de omstandigheden zwaar en een betere toekomst leek ver weg. Dankzij het WeWork-project van Cordaid bouwt hij nu stap voor stap aan zijn eigen viskwekerij.

Laag loon en weinig toekomst

Op 22-jarige leeftijd bestond Christopher Musambi’s werkende leven uit bouwklussen, waarvoor hij per dag 15.000 Oegandese shilling verdiende. Omgerekend is dat ongeveer 3,50 euro. Naast het lage loon bood het werk hem weinig. Uitbetalingen waren onregelmatig, veiligheidsnormen waren slecht en de werkcultuur liet veel te wensen over.

‘Waardig werk vinden was echt moeilijk,’ vertelt hij. ‘In de bouwsector ontbrak vaak elke vorm van professionele structuur. Daardoor waren werknemers kwetsbaar voor intimidatie en onbetrouwbare betaling.’

Leergierig en ambitieus

Christopher bleef echter leergierig en ambitieus. Via het WeWork-project van Cordaid vond hij een nieuwe kans. Dit programma is erop gericht jongeren in de Busoga-regio in het oosten van Oeganda betere toegang te geven tot waardig werk.

Hoewel hij geen ervaring had met viskweek, schreef Christopher zich in voor de aquacultuur-trainingen en modules over ondernemerschap. Al snel ontdekte hij de mogelijkheden van de sector.

Na zijn aanmelding kreeg hij een werkleerplek bij Kamos Agro Fish Farm in het district Buikwe, ongeveer 80 kilometer ten zuidwesten van Kampala (hoofdstad Oeganda). Daar ontwikkelde Christopher zich van losse kracht in de bouw tot vaardige leerling in de viskweek. Hij leerde de praktische kanten van kooibouw, lassen en het nauwkeurig sorteren van vis.

De waardeketen leren kennen

De werkleerplek gaf Christopher een goed beeld van hoe viskweek in de praktijk werkt. Een van de belangrijkste vaardigheden was het sorteren van vis: vissen op grootte indelen, zodat ze gelijkmatig kunnen groeien en grotere vissen kleinere vissen niet wegconcurreren bij het voer.

‘Ik begrijp nu dat het indelen van vis in verschillende gewichtscategorieën essentieel is om de opbrengst van de oogst te vergroten en het inkomen van boeren te verhogen,’ legt hij uit.

Ook deed hij technische vaardigheden op. ‘Ik heb geleerd hoe je kooien bouwt en last, en hoe je de leidingen aansluit die nodig zijn voor installaties op het meer.’

Daarnaast kreeg hij meer inzicht in de keuzes rond infrastructuur. Zo merkte hij dat vijvers met een cementen bekleding het verlies van vis aanzienlijk kunnen beperken in vergelijking met traditionele moddervijvers. Dat is een praktische overweging voor iedereen die een levensvatbare agrarische onderneming wil opbouwen.

Fouten maken als leermethode

Vooruitgang boekte hij, vertelt Christopher, dankzij een mentorschapsomgeving waarin fouten maken onderdeel was van het leerproces. Toen zijn trainer zijn techniek voor het knopen van kooien corrigeerde om de stevigheid van het materiaal te waarborgen, pakte Christopher dat positief op.

‘Elke dag is een kans om te leren,’ zegt hij. ‘Ik was verrast om te ontdekken dat kooien in het meer veel meer gebruikmaken van de natuurlijke wateromgeving dan traditionele vijversystemen. Daardoor ga je op een heel andere manier naar het hele proces kijken.’

Meer dan een baan

De grootste verandering voor Christopher zit in de aard van zijn werkomgeving. Volgens hem heeft het programma laten zien hoe waardig werk er in de praktijk uitziet: wederzijds respect, duidelijke taakverdeling en een werkomgeving zonder de intimidatie die zijn eerdere baan kenmerkte.

‘Met deze vaardigheden hoop ik samen met andere jonge ondernemers een gezamenlijke aquacultuuronderneming te starten,’ zegt hij. ‘Door onze verschillende ervaringen te bundelen, denk ik dat we iets kunnen opbouwen dat ons allemaal een betrouwbaar inkomen oplevert.’

Boodschap aan andere jongeren

Voor jongeren die landbouw of praktisch vakwerk hebben afgeschreven, heeft Christopher een duidelijke boodschap. ‘Kansen zijn er, als we bereid zijn anders te gaan denken,’ zegt hij. ‘Aquacultuur kan zwaar zijn, maar het biedt waardig en fatsoenlijk werk. We moeten bereid zijn nu tijd te investeren om te leren, als we onze toekomst veilig willen stellen.’

Over WeWork

WeWork – Green and Decent Jobs for Youth, gefinancierd door de Europese Unie en de Belgische overheid, wordt in Oeganda uitgevoerd door een partnerschap van Cordaid, CEAVA, Rikolto en Enabel.

Het initiatief voorziet 500 kwetsbare jongeren in Jinja en Kamuli van marktgerichte vaardigheden binnen de vis-, pluimvee- en varkenshouderij. Door deelnemers te koppelen aan werkleerplekken, financiële voorbereiding en georganiseerde markten, ondersteunt het project hun stap naar duurzame bestaansmiddelen.