Sla het menu over en ga direct naar de content van deze pagina. Sla het menu over en ga direct naar zoeken.
Cordaid EN
Noodhulp

Geen chloorbommen, maar drinkwater

Ten oosten van Mosul keren steeds meer mensen terug naar hun zwaar beschadigde huizen en dorpen. Cordaid helpt hen op diverse manieren. Eén ervan is het herstellen van door IS gesaboteerde drinkwaterinstallaties. Ingenieur en Cordaid-waterexpert Diyar Khosnaw geeft tekst en uitleg. “Met het spul dat ze hier hebben weggehaald, maakt IS chloorbommen.”

Wanneer ga je terug naar huis? Als het veilig genoeg is en je een dak boven je hoofd hebt. Wanneer besluit je te blijven met je gezin? Als je weet dat je kinderen naar school kunnen. Als er een dokter in de buurt is. En als er water is waar je niet ziek van wordt.

Water vol olie

In een gebied waar de oorlog overheen is geraasd, is ook dat laatste niet makkelijk te vinden. Diyar: “De centrale pomp- en zuiveringsinstallaties aan de rivieroevers zijn vakkundig gesaboteerd door IS. Hiermee is de drinkwatervoorziening naar de dorpen afgesneden. Teruggekeerde gezinnen slaan daarom eigenhandig boorgaten in de grond, tot 50 meter diep. Dieper kunnen ze niet. Maar het water dat ze oppompen is erg ongezond. Het zit vol olie en sedimenten.”

Om de eerste noden op te vangen deelt Cordaid drinkwater uit in dorpen ten oosten van Mosul. Drie liter per persoon per dag. “Maar intussen werken we aan een meer structurele oplossing door de drinkwaterinstallaties te herstellen die IS heeft ontmanteld, voor ze uit dit gebied zijn teruggeslagen. We hebben de fondsen en het akkoord van de lokale overheden. Iets buiten Wardek, aan de Kalak-rivier, gaan we beginnen, omdat Wardek momenteel het dorp is waar de meeste families zijn teruggekeerd.”

Wegversperringen

Vanuit Wardek rijden we naar de waterzuiveringsinstallatie. In vogelvlucht een paar kilometer, maar we rijden er bijna een uur op. Loopgraven, verdedigingswallen en gebombardeerde spookdorpen tekenen het land en tot driemaal toe is de weg opgebroken en moeten we omrijden. “Deze blokkades zijn van recente datum”, legt Diyar uit. “Ze zijn bedoeld om dieven en plunderaars tegen te gaan.” Kabels, ijzer, bouwmateriaal, van alles verdwijnt er uit leegstaande gebouwen en huizen. Ook drinkwaterinstallaties zijn een doelwit.

Vakkundig ontmanteld

De installatie die we bezoeken voorzag in het verleden zeven dorpen en daarmee een paar duizend gezinnen van schoon drinkwater. “Nergens aankomen en nergens zomaar heen lopen”, waarschuwt Diyar. Hij toont de restanten van niet ontploft explosiemateriaal. “Het is ontmanteld, maar je weet nooit.”

IS heeft de installatie niet in het wilde weg vernield. Met kennis van zaken zijn compressoren, bedieningspanelen, filtertanks en chloorunits buiten werking gesteld. Kleine essentiële onderdelen die cruciaal zijn voor de werking van het geheel, ontbreken.

Grondstof voor chloorbommen

Wat ook ontbreekt zijn de chloorvaten. De reden is huiveringwekkend. Diyar legt uit: “Dit zien we vaker. IS gebruikt het chloor dat ze hier hebben weggehaald, om chloorbommen mee te maken.”

Kort geleden kwam Abu Yaha Al-Iraqi om, de man die bekend stond in Mosul als de chloorbomexpert van IS. Staan we nu te kijken naar de plek waar de grondstof vandaan kwam voor zijn bommen? Die kans bestaat. Mosul ligt 25 kilometer verderop.

Chemische oorlogvoering, een gruwelijke oorlogstactiek. Op de dag dat we de waterinstallatie van Wardek bezoeken, sterven er 80 mensen door een gifgasaanval in Khan Sheikhoun Syrië.

Diyar legt uit hoe Cordaid de installatie gaat herstellen. Pompen, compressoren, bedieningspanelen, filtertanks, zuiveringsbekkens worden stuk voor schoongemaakt, hersteld, of nieuw aangekocht en geïnstalleerd. “Dit is niet zomaar iets”, zegt hij.  “Als deze installatie weer draait, zorgt Cordaid ervoor dat mensen in de wijde omtrek minsteens de komende tien jaar van drinkwater zijn voorzien.”

Beveiliging

Achter ons stroomt de rivier waaruit de installatie het water hoort te halen. Op de oever aan de overkant ligt een bootje. Misschien van plunderaars die zo weg kunnen komen. “Met de burgemeester en andere autoriteiten is afgespoken dat zij niet enkel zorgen voor deskundig personeel maar ook voor beveiligers die diefstal tegengaan. Dat laatste is echt cruciaal.” De mokhtar (burgemeester) die mee is, bevestigt dit.

In juni begint Cordaid met het operationeel maken van de installatie bij Wardek.  Niet lang daarna stromen de kranen weer in duizenden huizen.

Help duizenden extra huishoudens aan water

Cordaid wil in totaal vijf grote defecte drinkwaterinstallaties herstellen. Voor drie ervan hebben we voldoende geld ingezameld. Help ons om ook die laatste twee op te knappen. Zo kunnen we duizenden extra huishoudens van drinkwater voorzien. En dat in een gebied dat na de bezetting door IS langzaam weer op adem komt.