Het is vandaag precies 5 jaar geleden dat een zware aardbeving het zuidwesten van Haïti verwoestte. Maar van herstel is voor veel mensen nauwelijks sprake. Geweld, honger en ontheemding hebben het land in een nieuwe, nog diepere crisis gestort. Zonder internationale steun dreigt de situatie volledig te ontsporen.

De polycrisis in Haïti

Op 14 augustus 2021 trof een zware aardbeving het zuidwesten van Haïti. Huizen, scholen, ziekenhuizen en wegen werden verwoest en meer dan 2.200 mensen kwamen om het leven. Ongeveer 800.000 mensen hadden na de ramp dringend noodhulp nodig.

Vijf jaar later is hun situatie niet hersteld, maar verder verslechterd. Haïti kampt namelijk met een polycrisis: bendegeweld, politieke instabiliteit, honger, ontheemding, armoede en natuurrampen versterken elkaar. Steeds meer basisvoorzieningen vallen weg, waardoor herstel voor veel mensen nauwelijks mogelijk is.

Meer dan 6.4 miljoen Haïtianen hebben inmiddels humanitaire hulp nodig. Bijna 1,5 miljoen Haïtianen zijn in eigen land op de vlucht. En meer dan de helft van de bevolking heeft te maken met acute voedselonzekerheid. Tegelijkertijd werden alleen in 2025 al 265.000 mensen gedwongen teruggestuurd vanuit de Dominicaanse Republiek. Dit vergroot de druk op gemeenschappen die al nauwelijks in hun levensonderhoud kunnen voorzien.

Gewapende bendes controleren Port-au-Prince

Gewapende groepen hebben 90% van Port-au-Prince en belangrijke toegangswegen in handen. Met moord, seksueel geweld, ontvoeringen en brandstichting proberen zij de bevolking onder controle te houden. Ook worden kinderen onder druk gezet of gelokt om zich bij de groepen aan te sluiten.

De bendes beperken de bewegingsvrijheid, verstoren handel en maken het voor hulporganisaties moeilijk om mensen te bereiken. Bovendien breidt de invloed van de groepen zich uit buiten de hoofdstad, waardoor steeds meer gezinnen hun huis moeten verlaten.

Wegvallen basisvoorzieningen en voedseltekorten

Door het geweld sluiten scholen, zorginstellingen en bedrijven. Slechts 10% van de zorginstellingen met bedden functioneert nog volledig. Daarnaast hebben ongeveer een half miljoen kinderen langdurig geen of beperkte toegang tot onderwijs. Verstoorde aanvoerroutes en een inflatie van meer dan 30% leidden ertoe dat ruim 5.7 miljoen mensen met ernstige voedselonzekerheid te maken hebben.

Orkaan Melissa en cholera

De situatie is verder verslechterd door orkaan Melissa, die in oktober 2025 de regio Grand Sud trof. De orkaan verwoestte bestaansmiddelen, infrastructuur en watervoorzieningen. Ook leidde de ramp tot een nieuwe opleving van cholera. Daarmee werden de structurele problemen met water en sanitaire voorzieningen in het hele land opnieuw pijnlijk zichtbaar.

Lokale organisaties bieden levensreddende hulp

Midden in de crisis biedt Cordaid samen met lokale partners Christian Aid, Haiti Survie en KORAL, levensreddende hulp in moeilijk bereikbare gebieden. Lokale organisaties kennen de gemeenschappen goed, zijn vaak al aanwezig en weten wat mensen nodig hebben. Daardoor kunnen zij ook hulp bieden op plekken waar internationale organisaties moeilijk toegang krijgen.

Hun aanpak is gebaseerd op lokaal leiderschap, flexibiliteit en menselijke waardigheid. Deze werkwijze heeft aantoonbare resultaten opgeleverd.

De partners bieden onder meer financiële hulp, schoon water, sanitaire voorzieningen, onderdak en bescherming. Ze kunnen hun aanpak snel aanpassen als mensen opnieuw moeten vluchten of als er nieuwe tekorten ontstaan. Zo sluit de hulp beter aan op de situatie en worden gezinnen sterker en weerbaarder.

Deze inhoud is beschikbaar na het akkoord gaan met de cookies.

Cookie-instellingen aanpassen Op Youtube bekijken opent in een nieuw tabblad

Structureel geldtekort voor hulp

Lokale organisaties doen belangrijk werk, maar de tekorten blijven groot. Veel ontheemde mensen wonen nog steeds onder noodzeilen, terwijl zij al lange tijd niet naar huis kunnen. Ook is er te weinig aandacht voor voedselzekerheid en het herstel van inkomen en werk.

Tegelijk krijgt de crisis in Haïti wereldwijd veel te weinig geld. De beschikbare financiering is vaak kortlopend en bedoeld voor vaste activiteiten. Daardoor kunnen hulporganisaties minder snel inspelen op nieuwe nood en hun hulp niet genoeg uitbreiden.

Oproep van Cordaid: versterk lokale hulp

• Meer flexibele, meerjarige financiering
  Daarmee kunnen lokale organisaties hun hulp aanpassen aan veranderende omstandigheden en verschillende vormen van ondersteuning beter met elkaar verbinden.
• Meer investeren in duurzaam herstel
  De hulp moet verder gaan dan tijdelijke noodzeilen. Er is veiliger en waardiger onderdak nodig. Daarnaast meer inzetten op financiële hulp, het herstel van lokale markten en mogelijkheden om een eigen inkomen te verdienen.
• Betere bescherming van Haïtianen
  We roepen overheden op zich uit te spreken tegen collectieve uitzettingen en te zorgen voor juridische bescherming. Daarbij gaat het onder meer om de verlenging van de Amerikaanse tijdelijke beschermingsstatus, Temporary Protected Status, en om veilige migratieroutes voor Haïtianen.

Steun blijft hard nodig

Kortom: langdurige humanitaire steun blijft nodig om verdere ontwrichting te voorkomen en de basis voor herstel te beschermen. Daarbij moeten de veiligheid, waardigheid en rechten van ontheemde en teruggekeerde mensen centraal staan.