Op Kerstavond kwamen de taliban met weer maar eens een nieuw verbod. Afghaanse vrouwen mochten ineens niet meer werken voor hulporganisaties. Dus ook niet voor Cordaid. Hoe ga je hiermee om als internationale organisatie? Schik je je of stap je op? “Een duivels dilemma”, zegt Cordaid directeur Kees Zevenbergen in deze blog.

“Kerstavond. Iedereen in Nederland is in een feestelijke stemming. Ik ook. Tot één whatsappberichtje me uit m’n lood slaat. En Cordaid in haar kern raakt.

Wat blijkt? Een decreet van de taliban verbiedt Afghaanse vrouwen per direct om nog te werken voor nationale en internationale hulporganisaties. Dus ook voor Cordaid. Waarom? Omdat sommige werknemers zich niet zouden hebben gehouden aan de dresscode van de taliban.

Niet mogen werken omdat je een vrouw bent. Het is niet voor te stellen. En niet te verteren. Naar kantoor gaan? Strafbaar. Noodhulp verlenen? Verboden.

Na de machtsovername in augustus 2021 ging het al van kwaad tot erger. Rechten en vrijheden van vrouwen smolten als ijs in de zon. Scholen, universiteiten, het werd allemaal verboden terrein voor meisjes en jonge vrouwen.

Op de Afghaanse werkvloer moest het ook allemaal anders. Ook in Cordaidkantoren. Aparte ruimtes voor vrouwen, aparte ingangen. Nog striktere kledingvoorschriften.

Natuurlijk denk je dan ‘dit is knettergek’. Frustratie, woede, ik voel het allemaal. Maar met woede kom je geen stap verder.

De vraag is, hoe ga je hiermee om als internationale organisatie? Schik je je om maar te kunnen blijven en je levensreddende werk te kunnen doen? Of stap je op?

We deden het eerste. Maar het is een duivels dilemma. Tussen trouw blijven aan je diepste waarde van gelijkheid en de heilige plicht om mensen in nood gewoon te blijven helpen.

Dan komt dat werkverbod. We staan met onze rug tegen de muur. In solidariteit met onze Afghaanse vrouwelijke collega’s besluiten we, kort na Kerstavond, om al onze hulpactiviteiten in het land te pauzeren.

Dat doet ontiegelijk zeer. Want de helft van de Afghaanse bevolking heeft noodhulp nodig. En de winter in Afghanistan is genadeloos.

Feit is dat je geen adequate hulp kúnt verlenen zonder vrouwelijke collega’s, in een land waar direct publiek contact tussen mannen en vrouwen niet mag. Dan maar geen hulp aan vrouwen? Nee. Pauze dus, met pijn in het hart.

Maar we stoppen niet. We zoeken naar mazen in een verschrikkelijk net. Als vrouwen nog mogen werken in bepaalde sectoren (zoals de gezondheidszorg), als ze nog bedrijfjes mogen runnen, als ze nog voor VN-organisaties mogen werken, waarom dan niet voor hulporganisaties?

Over deze en andere vragen knopen onze mensen moeilijke gesprekken aan met gezagsdragers in diverse provincies. Want, niet onbelangrijk, taliban heb je in allerlei soorten. De een is rekkelijker dan de ander.

Alles om ervoor te zorgen dat hulpverleners gewoon hun werk kunnen doen. Ook als ze vrouw zijn. Vooral dan.

Intussen doen wij alles om Afghaanse collega’s die noodgedwongen thuis zitten door te kunnen betalen. Vrouwen en ook mannen. We weten niet hoe lang we dat volhouden. Maar het is een kwestie van fatsoen. En van verzet.”