Wat is Ebola?

Ebola heeft de afgelopen jaren vele slachtoffers gemaakt en blijft een groot deel van Afrika in zijn greep houden. Maar wat is ebola nu eigenlijk en wat kunnen we eraan doen? Tien feiten die je misschien nog niet wist over dit dodelijke virus.

1. Ebola is een ernstige virusziekte

Ebola is een infectieziekte dat wordt veroorzaakt door het ebolavirus. Het virus kan zowel mensen als dieren besmetten. De ziekte is zeldzaam, maar zeer ernstig. Eenmaal besmet met ebola is er een grote kans op overlijden: in Afrika overleeft vooralsnog meer dan de helft van de ebola-patiënten de ziekte niet.

2. Er zijn verschillende Ebola-varianten

Er zijn meerdere varianten van het ebola-virus. Vier daarvan kunnen mensen ernstig ziek maken. Dit zijn de belangrijkste:

1. Zaïre ebola-virus: de meest bekende en dodelijke variant. Veel eerdere uitbraken in Congo werden door deze variant veroorzaakt. Hiervoor bestaan inmiddels wel vaccins en behandelingen.
2. Bundibugyo ebola-virus: een zeldzame variant. De huidige ebola-uitbraak (2026) in de DRC wordt veroorzaakt door deze variant. Er bestaat nog geen goedgekeurd vaccin of behandeling voor.
3. Sudan ebola-virus: komt vooral voor in Oeganda en Soedan. Hiervoor zijn nog geen breed goedgekeurde vaccins beschikbaar.
4. Taï Forest ebola-virus: een zeer zeldzame variant die voor het eerst werd gevonden in Ivoorkust. Er zijn maar weinig besmettingen bekend.

3. Ebola wordt overgebracht van dier op mens

Nog altijd is niet precies duidelijk welke dieren het ebolavirus bij zich dragen. Zeer waarschijnlijk spelen vleermuizen een belangrijke rol in de verspreiding van het virus naar andere dieren. Door bijvoorbeeld het bereiden of eten van besmet vlees kan het virus van dier op mens worden overgedragen.

4. Ebola is voor het eerst ontdekt in Congo

Een jonge Belgische wetenschapper genaamd Peter Piot ontdekt het ebolavirus voor het eerst in een afgelegen gebied in het Congolese regenwoud, in 1976. Hij vernoemt het virus naar de Ebola rivier, die in de buurt van dat gebied stroomt. Sinds de ontdekking vinden er geregeld kleine uitbraken plaats in verschillende Afrikaanse landen.

5. Ebola symptomen

Na besmetting met het ebolavirus treden de eerste symptomen binnen 2 tot 21 dagen op. Meestal ontstaan de eerste ziekteverschijnselen binnen een week. Ebola begint vaak met heftige griep: diarree, vermoeidheid, braken, spierpijn en hoofdpijn. Deze symptomen zetten vaak snel op en verergeren ook snel.

6. Ebolavirus valt afweersysteem aan

Eenmaal besmet, dan verspreidt en vermenigvuldigt het virus zich razendsnel. Het veroorzaakt bloedingen op verschillende plekken in het lichaam, waardoor vitale organen uiteindelijk niet meer kunnen functioneren.

7. Het ebolavirus kan worden overgedragen via lichaamsvocht

Het ebolavirus is overdraagbaar via direct contact met (elk soort) lichaamsvocht, zoals bloed, speeksel of ontlasting. Belangrijk is om direct lichaamscontact te vermijden, om zo verdere verspreiding van het virus te voorkomen. Snelle isolatie van iedere ebola-patiënt is daarom noodzakelijk én essentieel. Het virus verspreidt zich niet door de lucht of via muggen.

8. In 2013 begon de grootste Ebola-epidemie ooit

In december 2013 wordt bij een klein jongetje uit het dorpje Méliandou te Guinée ebola geconstateerd. Dit blijkt de start van de grootste ebola-epidemie ooit: in Sierra Leone, Liberia en Guinée vallen meer dan 11.000 doden als direct gevolg van het virus. Zowel tijdens de epidemie als ook tijdens de lange nasleep bood Cordaid ondersteuning in deze landen.

9. Noodhulp voor 550.000 mensen dankzij jullie

Tijdens deze epidemie organiseerde Cordaid samen met Giro555 een nationale Stop ebola-actie, waarbij maar liefst 10,5 miljoen euro werd gedoneerd. Dit geld werd onder andere besteed aan medische zorg, beschermende kleding, ondersteuning bij veilige begrafenissen, voorlichting over ebola-preventie en de verspreiding van hygiënekits.

10. Verdere hulpverlening is noodzakelijk

De huidige ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo (DRC) breidt zich snel uit. Cordaid houdt de situatie nauw in de gaten. En neemt maatregelen om medewerkers, partners en kwetsbare gemeenschappen zo goed mogelijk te beschermen. Samen met lokale partners kijkt Cordaid waar extra ondersteuning nodig is om verdere verspreiding te voorkomen. Ook wordt gekeken of en waar extra noodhulp nodig is.

Op de lange termijn is het van levensbelang om bewustwording over het virus te vergroten in de risicogebieden. Als de bevolking beter op de hoogte is van methodes om verspreiding van ebola te voorkomen en de symptomen tijdig weet te herkennen, kunnen duizenden levens worden gered.